“L?c ph? ng? t?ng” là gì?
Ng??i x?a hay có câu “l?c ph? ng? t?ng” dùng ?? ch? các b? ph?n quan tr?ng, giúp duy trì s? s?ng trong c? th? con ng??i.
“Ng? t?ng” là 5 b? ph?n ch?a ??ng và chuy?n hóa n?m ? trên toàn b? c? th?, bao g?m Tâm, Can, T?, Ph?, C?t.
- Tâm ý ch? tim
- Can ý ch? gan
- T? ý ch? lá lách
- Ph? ý ch? ph?i
- C?t ý ch? th?n
Còn “l?c ph?” bao g?m 6 b? ph?n chính c?u thành nên h? tiêu hóa và bài ti?t, chính là V?, ??m, Tam Tiêu, Bàng Quang, Ti?u Tr??ng, và ??i Tr??ng.
- V? ý ch? d? dày
- ??m ý ch? m?t
- Tam tiêu ý ch? th??ng tiêu, trung tiêu, và h? tiêu. Th??ng tiêu là ph?n cu?ng h?ng tr? lên, trung tiêu là ph?n gi?a c?a d? dày, và h? tiêu ph?n cu?ng d??i c?a d? dày.
- Bàng quang ý ch? b?ng ?ái
- Ti?u Tr??ng ý ch? ru?t non
- ??i Tr??ng ý ch? ru?t già
Làm th? nào ?? bi?t “ng? t?ng” ?ang g?p v?n ???
-
Tâm (Tim)
M?t trái tim có kh?e m?nh hay không có th? ???c nh?n bi?t d? dàng nh?t thông qua nh?p tim. Nh?p tim bình th??ng trong lúc ngh? ng?i c?a ng??i tr??ng thành là vào kho?ng 60-100 nh?p/phút. Còn ??i v?i tr? em là 70-100 nh?p/phút. N?u nh?p tim c?a b?n r?i vào m?c 80 nh?p/phút, b?n có nguy c? m?c các b?nh nh? là ti?u ???ng, béo phì, và b?nh v? tim.
Ngoài ra, s? có m?t s? d?u hi?u khác cho th?y tim không kh?e m?nh, nh? là ?au vùng ng?c bên trái, khó th?, hoa m?t chóng m?t, huy?t áp cao, m?t m?i, và hay ng? vào ban ngày.
-
Can (Gan)
Gan là b? ph?n quan tr?ng nh?t trong t?t c? nh?ng c? quan h? tr? cho h? tiêu hóa và gi? tr?ng trách r?t l?n trong l?c ph? ng? t?ng. Không có gan, c? th? s? r?t d? nhi?m ??c và không có s?c m?nh ch?ng l?i b?nh t?t gây ra do ?n u?ng. Lá gan ?ang trong tình tr?ng b?nh s? cho th?y r?t nhi?u d?u hi?u, ?i?n hình nh? là:
– Vàng da, vàng m?t, ng?a ngày trên da
– Chán ?n, ?n không tiêu, ?n không ngon
– Lòng bàn tay và các ??u ngón tay ?? gi?ng nh? ?ánh ph?n
– D? b? s?ng t?y các kh?p, ??c bi?t là ph?n m?t cá chân và các ngón chân
-
T? (lá lách)
Lá lách là m?t b? ph?n ???c khá ít ng??i bi?t ??n và th?m chí còn không th? xác ??nh ???c v? trí c?a nó trên c? th?. Tuy nhiên, lá lách l?i gi? vai trò khá quan tr?ng, giúp h? tr? h?p thu ch?t dinh d??ng và mi?n d?ch cho c? th?. B?n s? nh?n th?y lá lách ?ang kêu c?u khi:
– M?t m?i, ?? m? hôi, hay ch?y n??c m?t
– ?n nhi?u mà v?n không t?ng cân
– Tiêu ch?y ho?c táo bón
– ?au ph?n b?ng ? trên bên trái và ?ôi khi lan t?i c? vùng vai bên trái
– D? b? ch?y máu tay chân, nhi?m trùng
-
Ph? (ph?i)
Ph?i là c? quan n?m ? v? trí cao nh?t trong ng? t?ng và khá d? b? t?n th??ng b?i các tác nhân tr?c ti?p ??n t? bên ngoài. ?? nh?n bi?t ph?i ?ang g?p v?n ??, b?n có th? d?a vào m?t s? d?u hi?u sau:
– Th? h?n h?n, khò khè, ??c bi?t là khi ph?i v?n ??ng c? th?
– Ho khan, ho liên t?c trong th?i gian dài
– Da xanh xao, thi?u s?c s?ng do ph?i không thu n?p ?? oxy
– Hay m?t t?p trung, suy ngh? kém
-
C?t (th?n)
Th?n luôn ?óng vai trò quan tr?ng trong vi?c ?ào th?i ch?t c?n bã ra kh?i c? th?. Khi th?n kêu c?u, ch?t th?i không ???c bài ti?t s? l?ng ??ng trong c? th?, sinh ra nhi?u d?u hi?u ?áng ng?i, nh? là:
– ?au vùng l?ng phía d??i x??ng s??n và ?au vùng hông
– N??c ti?u nhi?m m?
– Trong n??c ti?u có máu và nhi?u b?t
– Ti?u nhi?u l?n
– Tay chân phù n?
– Ng?a trên da và n?i phát ban

Làm th? nào ?? bi?t “l?c ph?” ?ang g?p v?n ???
-
V? (D? dày) và Tam Tiêu
V? và Tam Tiêu ??u n?m ? vùng b?ng và có s? liên h? m?t thi?t v?i nhau, nên nh?ng bi?u hi?n khi nhi?m b?nh c?ng s? liên quan t?i nhau. Nh?ng bi?u hi?n ?y thông th??ng s? là:
– ??y b?ng
– ? chua
– ?au rát d? dày
– Chán ?n, suy nh??c
– Bu?n nôn
– S?t cân không rõ lý do
-
??m (M?t)
Trong “l?c ph?,” túi m?t ?óng vai trò ti?t d?ch m?t và chuy?n sang cho ru?t non ?? tiêu hóa th?c ?n. Khi trong m?t ch?a quá nhi?u cholesterol ho?c các thành ph?n chính trong d?ch m?t l?ng ??ng b?t th??ng, hi?n t??ng s?i m?t s? x?y ra. T? ?ó gây viêm nhi?m cho túi m?t. B?n có th? nh?n bi?t nh?ng v?n ?? này thông qua r?t nhi?u d?u hi?u:
– ?au ??n qu?n th?t ? vùng hông d??i bên ph?i. C?n ?au có th? lan ??n c? vùng l?ng và ng?c.
– Da vàng và m?t vàng
– Hay bu?n nôn sau b?a ?n, ??c bi?t là b?a ?n nhi?u d?u m?
– ?ôi lúc c?m th?y ?n l?nh
– Phân có màu nh?t
-
Bàng quang (B?ng ?ái)
Có ??n 90% nh?ng ng??i m?c b?nh v? bàng quang là n? gi?i. Nguyên do là vì ni?u ??o c?a n? gi?i khá ng?n, nên vi khu?n có th? d? dàng xâm chi?m toàn b? và gây viêm nhi?m. Có m?t s? tri?u ch?ng b?n s? th??ng g?p khi m?c b?nh v? bàng quang, ?ó là:
– N??c ti?u có l?n máu và mùi hôi
– Ti?u bu?t, ti?u d?t
– Ti?u nhi?u l?n
– ?au qu?n b?ng d??i
– ?au ? hai bên l?ng ho?c ? gi?a l?ng
-
Ti?u tr??ng (Ru?t non)
?ây chính là n?i mà th?c ?n ???c phân tách c?u trúc và bi?n thành acid amin, acid béo, và glycerol ?? c? th? có th? h?p th? ???c. Ru?t non c?ng là n?i vô cùng nh?y c?m v?i th?c ?n nên b?n s? nh?n bi?t ???c ngay các v?n ?? b?t ?n thông qua các d?u hi?u:
– ?au qu?n vùng gi?a b?ng
– Tiêu ch?y
– S?t cao
– M?t n??c
– Bu?n nôn và nôn
– Chu?t rút
-
??i tr??ng (Ru?t già)
Ru?t già chính là b? ph?n cu?i cùng trong h? tiêu hóa. B? ph?n này có ch?c n?ng phân h?y ph?n th?c ?n không ???c chuy?n hóa thành ch?t dinh d??ng thành bã, k?t h?p cùng các vi khu?n trong ???ng ru?t ?? t?o thành phân. Nh? ?ó, b?n có th? nh?n bi?t ???c ru?t già m?c b?nh thông qua các d?u hi?u:
– ??i ti?n ra máu và phân có mùi tanh
– ?au rát h?u môn khi ??i ti?n
– C?ng t?c b?ng và ?au qu?n b?ng
– Sút cân nhanh, c? th? m?t m?i


